editor@webeditoryal.com +90 530 823 2324

Franz Kafka’nın Dönüşüm Kitabının Özeti ve Yabancılaşma Analizi

Kitap Özetiyabancılaşma analizi kafka

Gregor Samsa kâbuslarla dolu düşlerden uyandığı bir sabah kendini yatağında böceğe dönüşmüş olarak bulur. İlk başta gördüklerinin gerçek olduğuna inanmaz. Fakat yatağından kalkmak isteyince böceğe dönüşmüş olduğuna inanmak zorunda kalır.

Her sabah işe gitmek için bindiği trenin saatinin çoktan geçtiğini fark eder. Başta çalar saatinin çalmadığını düşünür, fakat çalar saati her sabah ki gibi çalmıştır. Ama o saati duymamıştır. Samsa yataktan kalkmak ister fakat artık sahip olduğu birbirinden bağımsız hareket eden çokça bacaklar buna izin vermemektedir.

Annesi oğlunun uyanamamış olduğunu sanır ve kapıya vurmaya başlar. Kilitli kapının arkasından oğlunu uyandırmaya çalışır. Gregor kalktığını söyleyerek annesini savuşturur ancak sesi çok garip çıkmaktadır. Annesi onun hasta olduğunu düşünmektedir. Gregor büyük uğraşlarla yatağından kalkar, yeni vücuduna alışması hiç de o kadar kolay olmayacaktır.

Saat sekiz civarında patronu eve gelir ve çok kızgındır. Gregor’a birkaç soru sorar ancak Gregor artık konuşamamaktadır. Sesi hayvan sesi gibidir. Patron ise kapıda Gregor’un anne ve babasına Gregor’un yaptığı davranıştan dolayı iş yerindeki yerinin sağlam olmadığını söyler. Gregor kapıyı zorlukla açar. Patronu onu görünce korkudan evden kaçar; annesi ise bayılmıştır. Babası onu sopa darbeleriyle odasına geri sokar.

Gregor ailesinin ve patronunun ona verdiği tepkiden sonra böceğe dönüştüğünü kesin olarak kabul eder.

Gregor artık dev bir böcektir ve görüntüsüyle beraber yemek alışkanlığı da değişmiştir. Artık eskiden sevdiği yiyecekler yerine kokuşmuş bozmuş yiyecekleri tercih etmektedir. Grete bunu fark eder ve artık onun hoşuna gidecek kokuşmuş yiyecekler bırakır odasına. Zaten Gregor’la ilgilenen bir tek kız kardeşi Grete’dir. Grete abisinin odasını temizler, ona yiyecekler getirir. Gregor’da hep kardeşinin hayal ettiği okula onu göndermenin planlarını yapar. Grete, keman çalar ve konservatuvara gitme hayalleri kurar. Gregor da bu hayali gerçekleştirmek için çalışmaktadır ve Noel arifesinde bunu açıklayacaktır. Gregor’un babası evlerinin bir odasını üç arkadaşa kiralar. Ve babası bu kiracılara Gregor’a göstermediği ilgiyi hassasiyeti gösterir. Bu durum Gregor’u çok üzer.

Gregor’un iyileşeceğinden ümidini kesen Grete kendine bir iş bulur. Zaten Grete abisine eskisi gibi iyi davranmamaktadır. Gregor’un odası pislik içindedir. İş bulduktan sonra abisinin evden atılması gerektiğini dile getiren ilk kişi Grete’dir. Babasının Gregor’u elma bombardımanına tutmasıyla Gregor’un sırtında açılan yara Gregor’un ölümüne sebep olur. Bir sabah evin hizmetlisi Gregor’u odasında ölü bulur, aile bireylerine haber verir. Aile bireyleri durumu gayet normal karşılar ve günlük hayatlarına devam ederler. Gregor’u da hizmetli faraşla çöpe atar. Ailecek uzun zamandır planladıkları seyahate çıkarlar.

Kitabın Analizi

Bu eserde toplumsal ilişkilerin değişmesinden kaynaklanan sorunları eleştirel biçimde işlemiştir. Eserde modern topluma ilişkin eleştirilerini en çok ekonomik etkenleri ön plana çıkartan yabancılaşma açısından ele aldığı tespit edilmiştir. Çünkü bu öyküde yabancılaşmanın kaynağında daha çok ekonomik nedenlerle bireyin kendi emeğine ve özüne yabancılaşması temalarına yer vermiştir.

Hikâyelerdeki kahramanların her biri modern toplumun üyelerini temsil etmektedir.

Başkahraman Samsa aynı zamanda sanayi toplumunun yalnız ve çaresiz bir üyesi olarak sunulmaktadır. Samsa kentin varoşunda zor şartlar altında yaşayan bir pazarlamacı olarak çalışmaktadır. Yaşamını o kadar mesleğine adamıştır kilisesindeki değişikliği de meslek hastalığı olan sert bir soğuk algınlığının belirtisi olduğundan en ufak bir kuşku bile duymamaktadır.

Gregor böceğe dönüşmesini kendisi için önemli bir sorun olarak görmemekteydi. Böceğe dönüşmüş olmasına rağmen bilincinde hiçbir değişim olmamıştır. Ona göre en büyük sorun işini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasıydı. Bu nedenle böceğe dönüşse de işe gitmek için elinden geleni yapmaya çalıştı. Önce ağzıyla odanın kilitli kapısını açtı, daha sonra kendisini bekleyen temsilcinin yanına gitmek için hareket etti. Gregor’un amacı firma temsilcisi ile birlikte büroya gitmekti. Ancak çok ağır ilerlediğinden geri dönmekten başka çaresi kalmadı. Firma temsilcisi için önemli olan Gregor’un vaktinde işe gitmesiydi. O Gregor’un değerini sadece yaptığı işle ölçüyordu. Bu nedenle Gregor ile birlikte büroya gidemeyeceğini anlayınca hemen evden uzaklaştı.

Temsilcinin Gregor’a biçtiği değer, modern toplumlardaki bireyin toplum içindeki konumuna karşılık gelmektedir. Modern toplumlarda birey yerine getirdiği fonksiyonu ile özdeşleşmektedir. İnsanın değeri, yaptığı işe eşdeğer görülerek onun insan olarak varlık itibarı göz ardı edilmektedir.

Kapitalist bir sistemin çalışanı olan Gregor’un üzerinde anne, baba ve kız kardeşinin sorumluluğu bulunmaktaydı. O tek başına ailenin geçimini temin ediyordu. Gregor’un işsiz kalması aile bireylerinin ona verdiği değerin de azalmasına neden oldu. Bu durum iktisadi olgunun sosyolojik yönüyle ilgili bir husus olarak ele alınabilir.

Gregor’un babasıyla ilişkisi de soğuk ve gerilimlidir. Böceğe dönüştükten sonra babasının bastonuyla her an öldürülme tehdidi altında olan Gregor bir gün babası tarafında elma bombardımanına tutulur. Burada atılan üç elma Hristiyanlıktaki teslis inancına atıfta bulunmaktır.

Gregor acınacak halde olmasına rağmen babası ona düşman gibi davranıyordu. Fiziksel değişim geçirdikten sonra daha ezik hale gelen Gregor, değişim geçirmeden önce ezik olsa da ailenin geçimini sağladığı için birinci plandaydı. Görülüyor ki aile içindeki ilişkileri para belirlemektedir. Eserde paranın modern toplumlarda her şeyin önüne geçtiği, toplumsal ilişkileri de doğrudan etkilediği mesajı verilmektedir.

Gregor’un kız kardeşiyle olan ilişkisi de gerilimlidir. Başlangıçta Gregor’un ihtiyaçlarını gideren ve sürekli onunla ilgilenen kız kardeşinin daha sonra ona karşı tutumu değişir. Kız kardeşi çalışmaya başlar ve ekonomik bağımsızlığını kazanır. Ekonomik güce sahip olmasıyla birlikte artık Gregor’a olan yaklaşımında değişimler meydana gelir. Anne ve babası gibi artık oda Gregor’u istememektedir.

Yabancılaşma Analizi

Kafka’nın eserde ele aldığı yabancılaşma türü bireyin kendine yabancılaşmasıdır. Kafka anne babasına karşı evlat olarak, devlet ve toplum yapılanmasına karşı birey olarak kendini eksik hissetmektedir. Yazdığı eserlerinde hep bu sözünü ettiği eksiklik, zayıflık yönlendirmiştir onu.

Gregor’da yabancılaşma duygusu böceğe dönüşür dönüşmez değil, ailesi tarafından dışlandığında ortaya çıkar.

Kız kardeşi Grete, Gregor böceğe dönüştükten sonra artık dış görünüşü değişen kardeşine karşı yabancılaşır.

Gregor Samsa işe gitmediği için bir görevlinin eve gelmesi diğer bir deyişle işe gitmeyen bir çalışanın sıkı denetim altına alınıp bunun altında yatan nedenlerinin araştırılması ve bireyin kendini anlatma konusunda yaşadığı psikolojik gerilimlerin yabancılaşmayı besleyen bir kaynak olduğu düşünülebilir.

Yazar: Canan KARADENİZ

0 Comments

HIZLI İLETİŞİM

Bize bir mesaj gönderin; en kısa sürede cevaplayacağız.

Sending

©2014 - 2017 WebEditoryal

Log in

or

Forgot your details?